GLOBAL AIR POLLUTION AND HEALTH GEOGRAPHY

AMARILDO SHALLAS, UNIVERSITY OF TIRANA, DEPARTMENT OF GEOGRAPHY, TIRANA ALBANIA.

  • Shëndeti mjedisor dhe ndotja urbane në rajone të ndryshme të botës
  • Rasti i Londrës
  • Rritja e rasteve me TB në Londër nuk mund të studiohet e ndarë nga roli kompleks i fenomeneve sociale, ekonomike, etnike, mjedisore dhe si rezultat lindin politika multi- Gjithashtu dhe proceset globale të migrimit, urbanizimit dhe ristrukturimit ekonomik duke rritur mundësitë dhe riskun për sëmundje.
  • Në 2011, rreth 40 % e totalit të rasteve me TB në Angli, ishin të përqendruara në Londër dhe ky qytet ka normën më të lartë nga gjithë kryeqytetet në Evropën perëndimore.
  • Nga 2000 në 2011 numri i rasteve me TB në Londër u rrit nga 6724 raste në 9963, pra mbi 33%.
  • TB është identifikuar si problemi më i madh shëndetësor nga qeveria e Anglisë dhe është përpiluar një draft për të ndihmuar në reduktimin e rasteve me 50% brenda dekadës tjetër.
  • Rastet me TB në UK në 2011 ishin : 59% e tyre të ardhur nga Azia jugore, kryesisht nga rajoni Indian dhe 24% nga rajoni i Afrikës sub sahariane.
  • Në teori, emigrantët janë selektivisht të dalluar për rastet e TB.
  • Në lagjet e varfra të Londrës, Brent dhe Newham kanë përkatësisht 45% të fëmijëve që jetojnë aty në varfëri, dhe 19% e fëmijëve punojnë nën moshë. Në këto lagje rritet dhe risku për tu prekur nga sëmundje që lidhen me ndotjen urbane.
  • Disa faktorë të tjerë janë : 1. Cilësia e shtëpive 2. cilësia e jetesës 3. aksesi ndaj shërbimit shëndetësor.

 

  • 10383838_10152575999772139_4565938670460139569_oRasti Shqipërisë
  • Sëmundjet e sistemit të frymëmarrjes zënë rreth 16% të vdekjeve.
  • Grupmosha më e prekur 35 – 64 vjeç, lidhen me kushtet e punës.
  • Vihet re rritje e sëmundjeve të transmetueshme dhe sëmundje që lidhen me mënyrën jetesës.
  • ( Studime gjeografike nr. 13, Bilal Draçi, Shëndeti mjedisor dhe roli i studimit gjeografik, 2000)
  • World Health Organization, 2012
SHTETI NORMA PËR 100000 BANORË
WORLD HEALTH ORGANISATION 40
Ghana 86
The Russian Federation 97
Rwanda 106
Nigeria 118
Thailand 127
India 181

 

  • Ndotja në Kinë
  • Street dust in urban areas is an indicator of toxic pollutants deposited from the atmosphere.
  • Street dust consists of vehicle exhaust, air- borne sinking particles in air, house dust, soil dust and air-and wind-borne, and significantly contributes to urban pollution.
  • The PAH-polluted street dust presents higher health risk to children and adults compared with automobile emissions.
  • Literatura:
  • Clare Herrick, Building the Healthy city in London, Department of Geography, King’s College London, 2015.
  • Samuel Oyewole; Joel Haight; Andris Freivalds; David Cannon; Ling Rothrock, Statistical evaluation and analysis of safety intervention in the determination of an effective resource allocation strategy, Department of Energy and Mineral Engineering, Department of Industrial and Manufacturing Engineering, The Pensilvania State University, 2010.
  • Yufeng Jiang; Xuefei Hu; Uwamungu Yves; Huiying Zhan; Yingqin Wu, Status, source and health risk assessment of polycyclic aromatic hydrocarbons in street dust of an industrial city, NW China, Chinese Academy Of Sciences and Lanzhou Jiaotong University, Lanzhou China, 2014.
  • Jieun Lee; Ivan Ramirez, Oceans, Climate, and Global Health: Understanding Implications of El Niño in 2014 – 2015, Department of Oceanography, Pusan National University, Pusan, South Korea, 2014
  • Bilal Draçi, Shëndeti mjedisor dhe roli i studimit gjeografik, Studime gjeografike nr. 13, Akademia e shkencave, Tiranë, 2000
  • A.S.A
  • INSTITUTI I SHËNDETIT PUBLIK
  • aerosol_fine_fraction_depth_201008_hammerair-pollution-global-premature-deaths-map-NASA-key
  •  

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s